MT - FORUM M.


Döküm Hataları

Konu

#1
Döküm parçalarında distorsiyon,metallerin orijinal şeklini bozan eğrilme,çarpılma veya şişme
gibi tüm hataların genel adıdır.Katılaşma ve oda sıcaklığı arasında,çekilme dışında oluşan
deformasyonlardır.Katılaşması tamamlanmış olduğu halde sıcak mukavemeti düşük döküm
parçalarda, kalıp içinde soğuma sırasında serbest çekilmenin gerçekleşmemesi nedeniyle iç
gerilmeler oluşmaktadır.İç gerilmeler daha düşük sıcaklıklarda soğuk çatlaklara veya
çarpılmalara neden olabilirler.Distorsiyon ve sıcak yırtılma yakından ilişkilidir.Distorsiyona
neden olan kuvvetler,yeterince büyük veya kritik bir noktaya uygulanmış ise,sıcak yırtılma da
meydana gelebilir.Dökümün farklı kısımlarının katılaşıp çekilmeye başladığı sürelerin
farkından ve kalıbın sert bölgelerinden dolayı gerilmeler oluşabilir.Katılaşma zamanı farkları
ve kalıp sınırlamaları,metalin normal çekilmesini sınırlar ve kuvvetin büyüklüğüne göre
kalıntı gerilme,distorsiyon ve sıcak yırtılmalar oluşur.Isıl işlem,alaşımlama ve işleme
distorsiyona neden olan diğer etkenlerdir.

Anahtar kelimeler: Katılaşma, Distorsiyon, Sıcak yırtılma.


Her üretimde olduğu gibi dökümde de hatalı parçaların ortaya çıkması kaçınılmazdır.Hata
oranı,parça boyut ve biçimi, malzeme ile döküm uygulamalarına bağlı olarak %30’a kadar
çıkabilir.Üretimin değişik aşamalarından kaynaklanabilen döküm hataları,parça,model,kalıp
tasarımında,döküm sırasında ve bitirme işlemlerinde hatalar,yanlış malzeme seçimi gibi
değişik nedenlerle ortaya çıkabilir

Katılaşması tamamlanmış,ancak hala sıcak olması nedeniyle yeterli dayanıma sahip olmayan
döküm parçalar kalıp içinde soğurlarken büzülme serbestçe gerçekleşemez,yani iç gerilmeler
ortaya çıkar ise,kritik kesitlerde sıcak yırtılmalar oluşur.Yırtılma yüzeyi pürüzlü ve
oksitlenmiş bir görünümdedir.Bu iç gerilmeler,daha düşük sıcaklıklarda soğuk çatlaklara veya
çarpılmalara da neden olabilirler.Çarpılmaların bir diğer nedeni de,değişik kalınlıklardaki
kesitlerin soğuma hızları arasındaki farklardır

2.Distorsiyonun Nedenleri

Distorsiyonun nedenleri, katılaşma zamanı farkı, kalıp-metal genleşme farkı, ısıl işlem, metal
bileşimi ve işleme prosesidir.

2.1.Katılaşma zamanı farkı

Distorsiyon, tüm döküm proseslerinde yaygın bir sorun ve boyutsal tolerans kontrolünde
önemli bir etmendir.Metal kütleleri katılaşıp oda sıcaklığına soğuduğunda, proses kontrol ve
üretim yöntemlerine bağlı olarak çok büyük gerilmeler ortaya çıkar.Bu gerilmeler, katılaşma
veya eş olmayan kesit kalınlıklarının soğuması sırasındaki ısıl farkların veya zayıf kalıp
bölgelerinin çekilmesine gösterilen direncin sonucudur[2].
Gerilmeler,yapıda çok farklı biçimlerde bulunabilir,katılaşma veya soğuma sırasında,döküm
parçada sıcak yırtılma veya çatlamaya neden olabilecek büyüklüğe ulaşabilirler.Kalın
kesitlerdeki kalıntı çekme gerilmeleri,soğuma sırasında döküm parçayı çatlatabilir veya daha
sonraki işleme aşamalarında bu gerilmeler artabilir.Bu durum,dökme demir gibi gevrek
malzemelerde döküm sonrası işlemler sırasında meydana gelen açıklanamayan çatlamaların
nedenidir
Cevapla

Bir hesap oluşturun veya yorum yapmak için giriş yapın

Yorum yapmak için üye olmanız gerekiyor

ya da
Task