Ana içeriğe devam edin.

MT-TOPLULUK

Hoş Geldin, Ziyaretçi!

Başta Türkiye olmak üzere her yerde kendini geliştirme odaklı projeler geliştirmeyi ve içerik üretmeyi hedefleyen bir projeyiz. Burada herkes bir şeyler yapmak zorunda. Evet sen yardım alıyorsan yardım etmeyi de öğrenmen gerek.Mühendislik,tasarım,ücretsiz eğitimler gibi bir çok şey seni bekliyor.

(Sadece ziyaretçiler tarafından görüntülenir.)

Hoş Geldin, !

Kayıt işleminiz başarıyla tamamlandı. Sitemizde üyelikler e-posta onaylı olduğu için hesabınızı onaylamanız gerekiyor. Kayıt olduğunuz e-posta adresinin gelen ya da istenmeyen (spam) kutusunu kontrol ederek hesabınızı onaylayabilirsiniz. e-Posta gelmediyse veya farklı bir sorun yaşıyorsanız bizimle İletişim sayfasından irtibat kurabilirsiniz.

(Sadece hesabı aktif edilmemiş kullanıcılar tarafından görüntülenir.)

Yeraltı Madenlerinde Bulunan Zararlı Gazlar ve Metan Drenajı

Konu

#1
Maden havası, yer altındaki çalışma alanlarını dolduran, su buharı ve gazların
karışımından oluşan neredeyse her zaman tozlu olan bir havadır.Yeraltındaki havanın
olumsuz yönde değişimi, genelde oksijen miktarının azalması ve karbondioksit ve diğer
gazların artması olarak görülür. Bu değişim, maden havasını kirleterek ortamda yanıcı,
boğucu ve zehirli gazların birikmesine yol açar. Yanıcı gazlara, metan,
karbonmonoksit (CO) ve hidrojen örnek verilebilirken ; boğucu gazlara karbondioksit, nitrojen ve metan örnek verilebilir. Zehirli gazlar ise karbonmonoksit
(CO), azotun(N) tüm oksitleri, hidrojensülfür, kükürtdioksit vb. gazlardan
oluşmaktadır.
Maden havasının kirlenmesinin derecesi;
• Cevherin veya kömürün içerdiği gaz miktarına,
• Cevherin veya kömürün oksijen ile birleşme eğilimine,
• Çalışma alanının boyutlarına,
• Uygulanan maden yöntemine,
• Çalışma alanına gelen havanın miktarına,
• Makineleşme derecesine ve kullanılan makinelerin türüne
bağlıdır.
Madenden dışarı çıkan gaz yorgun, kullanılmış hava olarak adlandılır. Maden havasında
bulunan herhangi zehirli veya patlamaya hazır gaz “aktif gaz” olarak adlandırılır.
Havanın tehlikeli gazlarla karışması( metan, karbonmonoksit, hidrojen sülfür vb.) grizu, kör
nefes gibi gazların oluşmasına neden olur. Bunlar çalışan sağlığı ve işletmeler için son derece
tehlikeli gazlardır.
+ Hava Çabuk tutuşabilen metan bataklık gazı olarak da bilinir. Patlayıcı ve boğucu
son derece tehlikeli grizu gazı oluşur.
CO + Hava +Hafif ve son derece zehirli bir gaz olan karbonmonoksitin patlayıcı özelliği
de vardır.Daha çok kömür madenlerinde görülür.


Hava Kükürtlü hidrojen veya hidrojen sülfür son derece zehirli bir gazdır.
Çürümüş yumurtaya benzeyen sert bir kokusu vardır. Tehlikeli miktarlarda nadiren görülen
hidrojen sülfürün patlayıcı özelliği de vardır.
Zehirli , boğucu ve patlayıcı ortam oluşturur. Grizu
patlamasından sonra ortaya çıkan zehirli gazlar olarak bilinir.
kör nefes veya kör soluk olarak bilinir. Boğucu bir gazdır ve madende %100
emisyonu mümkündür.
B.Boğucu gazlar
Boğulma direkt olarak havanın içindeki oksijen miktarı ile alakalıdır. Oksijen havanın ana
bileşenlerinden bir tanesidir.
Hayatın sürdürülebilirliği için gerekli olan oksijen normal sıcaklıkta kokusuz, renksiz ve
tatsızdır. Olağan yanma içinde oksijene ihtiyaç vardır.Oksijen eksikliği veya oksijen
miktarındaki azalma nefes almada zorluklar yaratır. Oksijen eksikliği madenlerde, kömürün
veya madenin oksitlenmesinden , kerestenin çürümesinden , diğer gazların ortama
eklenmesinden, yangınlardan, patlamalardan ve patlatmalardan ve nefes almadan
kaynaklanır.

B.1.Karbondioksit
Karbondioksit, renksiz ve kokusuz bir gazdır fakat asidimsi bir tadı vardır. Havadan
ağırdır(1.52g). Yanıcı bir gaz değildir. Yanma reaksiyonuna katkıda bulunmaz. Nefes
alışverişinden ve karbon içeren herhangi bir maddenin(ahşap,kömür,petrol vb.)
yanmasından oluşur. Ahşabın çürümesi, patlamalar ve yangınlar karbondioksitin ana
kaynaklarıdır.

Karbondioksitin Tespiti
Karbondioksit emniyet lambasındaki parlaklığa göre tespit edilebilir. Donuk ve duman
rengi ışık, ortamda en az %2 karbondioksit olduğunu gösterir. %1’i geçen yerlerde de
insanlar çalıştırılmamalıdır.
Karbondioksit
Atmosfer havası
İnsanlar Üzerindeki Etkisi
1 99 Hissedilir bir etkisi yoktur
3 97 Nefes almak hafiften daha zorlaşır
5-6 95-94 Sık ve zorlu soluk alma ve başağrısı
10 90 Şiddetli acı
15 85 Narkotik etki yüzünden kısmi bilinç kaybı
18 82 Boğulma ve ölüm
25 75 Kısa sürede ölüm
6
Karbondioksit tespitinde; güvenilir testlerden biri de havayı kireçli su içinden geçirmektir.
Sıvı yoğunlaşarak süt - tebeşir tozu rengini alır. Diğer bir tespit yöntemi de kimyasal
analizlerdir.

B.2.Azot
Azot atmosferin yaklaşık %80’nini oluşturan gazdır. Renksiz, kokusuz, tatsızdır ve suda
çözünmez. Patlayıcı ve zehirli bir gaz değildir. Yanma reaksiyonuna ve nefes alışverişine
herhangi bir katkısı ya da zararı yoktur.
Havadaki azotun önemi onun oksijeni seyreltmesidir. Eğer atmosferde saf oksijen varsa ,
yangınlar kontrol edilemez olur. Bu yüzden azot ekleyerek oksijeni seyreltmek ve oksijen
miktarını azaltmak boğulmaya neden olabilir.
Ana kaynakları; organik maddelerin çürümesi , kaya veya kömür çatlaklarından yayılma
ve patlatmalardır. Patlatmalarda 1 kg nitro-gliserin, 135 litre azot açığa çıkarır.
C.Zehirli Gazlar
C.1.Karbonmonoksit(CO)
Son derece zehirli bir gaz olan karbonmonoksit insan sağlığı açısından çok tehlikelidir.
Havadan biraz daha hafiftir, özgül ağırlığı 0.96’dir. Renksiz, kokusuz ve tatsız bir
Kabul edilebilir en
düşük (%)
En fazla izin verilebilen(%)
Türkiye 19.0 0.5
Amerika 19.5 0.5
Rusya 20 0.5
gazdır. Yanıcı bir gaz olan karbonmonoksit mavi alev çıkararak yanar fakat yanma
reaksiyonunu başlatmaz ve sürdürmez.Bunun nedeni hiçbir zaman yangını başlatacak veya
patlamaya sebep olacak kadar yeterli konsantrasyonda olmamasıdır.
Kanda bulunan hemoglobin havadaki oksijeni akciğerlere oradan da vücuttaki diğer
dokulara taşır. Eğer havada karbonmonoksit mevcutsa hemoglobin oksijen yerine
karbonmonoksit ile birleşir çünkü karbonmonoksitin hemoglobine bağlanma yeteneği
oksijenden 200-300 kat fazladır.Böylece oksi-hemoglobin yerine karboksi-hemoglobin
oluşur ve bu yüzden dokulara kan taşıyan oksijen sayısı azalır. Ciğerler çok çabuk
etkilendiği için nefes alma daha hızlı ve derin olur, nabız yükselir ve sonuç olarak
karbonmonoksit normalden daha çabuk vücuda girer.Karbonmonoksit ile zehirlenmiş bir
kişinin rengi pembeleşir. Karbonmonoksitin 8 saatlik çalışma süresi içinde geçmemesi
gereken (esd) % 0.005(50 ppm) dir.
Cevapla

Bir hesap oluşturun veya yorum yapmak için giriş yapın

Yorum yapmak için üye olmanız gerekiyor

ya da
Task